مشهود رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و على عليه السّلاماند شاهد روز جمعه ، مشهود روز عرفه است - شاهد روز عرفه ، مشهود روز قيامت است . ولى در اسناد آنها سلمة بن خطاب ضعيف ، مفضل بن صالح ابو جميلهء كذّاب و واضع الحديث ، ابو الجارود سرحوب زيدى ، عبد الرحمن بن كثير هاشمى ضعيف وجود دارند و بعضى از آنها مقطوعاند تنها يك روايت قابل اعتنا است آن هم تصريح به آيه نكرده است و اللَّه العالم . * ( « وَجاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَشَهِيدٌ » ) * ق : 21 . آيه روشن مىكند : روز قيامت هر شخص را راننده و شاهدى است در نهج البلاغه خطبه 83 فرموده : هر نفس را سائق و شاهدى است . سائقيكه او را بمحشر سوق مىكند . شاهديكه بر اعمال او گواهى ميدهد . معلوم نيست كه اين سائق و شاهد كدام است ولى در آيات قبلى آمده * ( « إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ . ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْه رَقِيبٌ عَتِيدٌ » ) * مراد از متلقيان دو فرشتهء كاتب عملاند به نظر ميايد سائق و شهيد همان دو ملك باشند و در آيات بعدى آمده * ( « أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ » ) * ظاهر سياق دلالت دارد كه خطاب * ( « أَلْقِيا » ) * بسائق و شهيد است يعنى : اى سائق و شهيد هر كافر عنود را بجهنم بياندازيد . در مجمع فرموده : خطاب بخازن آتش است و بقولى مراد ملكان موكلاند كه سائق و شهيد باشند . ايضا از حاكم حسكانى از ابو سعيد خدرى از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله نقل كرده كه فرمود : چون روز قيامت شود خداوند به من و على فرمايد : هر كه شما را دشمن داشته داخل آتشش كنيد و هر كه دوستتان داشته وارد بهشتش نمائيد آن است قول خدا القيا فى جهنّم كلّ كفّار عنيد . در الميزان آن را از امالى شيخ الطائفه نقل فرموده و در برهان با چند سند نقل شده است به نظر ميايد